W jakich branżach brakuje pracowników – przegląd 2025

Zawody deficytowe w Polsce — przegląd sytuacji

Niedobór rąk do pracy staje się jednym z kluczowych wyzwań dla polskiej gospodarki, hamując jej rozwój w strategicznych sektorach. Z corocznych badań, takich jak „Barometr zawodów”, płynie jasny wniosek: lista deficytowych profesji nieustannie rośnie. Są to zawody, gdzie popyt na pracowników drastycznie przewyższa podaż, co utrudnia rekrutacje i opóźnia realizację projektów.

Problem ten już dawno wykroczył poza wąskie specjalizacje. Dziś niedobory kadrowe dotykają niemal każdego segmentu rynku – od wykwalifikowanych rzemieślników i pracowników fizycznych, po specjalistów z wyższym wykształceniem. Skala zjawiska jest tak duża, że wpływa na codzienne funkcjonowanie kluczowych branż: budownictwa, transportu, opieki zdrowotnej, edukacji czy finansów. Wiedza o tym, kogo brakuje na rynku, jest więc istotna nie tylko dla pracodawców, ale również dla osób planujących karierę lub myślących o zmianie zawodu.

Najbardziej deficytowe zawody w 2025 roku

Prognozy na 2025 rok wskazują, że lista zawodów deficytowych obejmie aż 23 profesje w najważniejszych gałęziach gospodarki. To z jednej strony poważne wyzwanie dla firm, a z drugiej – cenna wskazówka dla osób, które planują swoją ścieżkę zawodową.

Największe braki kadrowe wystąpią w zawodach technicznych i fizycznych. Pracodawcy będą pilnie poszukiwać między innymi:

• dekarzy i blacharzy,

• spawaczy,

• elektryków budowlanych,

• mechaników pojazdów,

• operatorów sprzętu do robót ziemnych,

• robotników budowlanych,

• kierowców,

• magazynierów.

Równocześnie pogłębia się deficyt w sektorze publicznym i usługach. Wśród najbardziej poszukiwanych specjalistów znajdują się tu:

• w opiece zdrowotnej: lekarzy, pielęgniarek, położnych oraz opiekunów osób starszych i niepełnosprawnych,

• w edukacji: nauczycieli różnych szczebli,

• w obszarze zdrowia psychicznego: psychologów i psychoterapeutów,

• w finansach i administracji: pracowników ds. rachunkowości i księgowości,

• w służbach publicznych: funkcjonariuszy służb mundurowych.

Przyczyny braku pracowników w wybranych branżach

Skąd bierze się tak duży niedobór rąk do pracy? Na problem wpływa kilka czynników: od demografii, przez zaniedbania w systemie edukacji, po nieatrakcyjne warunki zatrudnienia i specyfikę zawodów, która zniechęca kandydatów.

Jedną z głównych przyczyn jest luka pokoleniowa w zawodach rzemieślniczych i technicznych. Przez lata system edukacji promował kształcenie ogólne i akademickie, marginalizując szkoły branżowe. W efekcie na rynek pracy trafiało niewielu wykwalifikowanych spawaczy, elektryków czy mechaników. Dziś, gdy doświadczeni fachowcy przechodzą na emeryturę, brakuje młodych następców, którzy mogliby ich zastąpić.

Kolejnym istotnym czynnikiem są warunki zatrudnienia. Wiele deficytowych profesji, szczególnie w budownictwie i transporcie, wiąże się z ciężką pracą fizyczną, dużą presją i zarobkami nieadekwatnymi do wkładanego wysiłku, co skutecznie zniechęca młodych.

Zmiany demograficzne a rynek pracy

Demografia to jeden z głównych i najtrudniejszych do rozwiązania problemów. Polskie społeczeństwo starzeje się w szybkim tempie, a liczba osób w wieku produkcyjnym systematycznie maleje. W perspektywie najbliższych lat ten proces będzie jedynie pogłębiał istniejące luki kadrowe, tworząc strukturalne wyzwanie dla całej gospodarki.

Ten trend uderza w rynek pracy z podwójną siłą. Z jednej strony, rosnąca liczba seniorów generuje ogromny popyt na usługi medyczne i opiekuńcze – potrzebujemy więcej lekarzy, pielęgniarek i opiekunów. Z drugiej strony, kurcząca się grupa młodych pracowników sprawia, że coraz trudniej znaleźć kandydatów do tych i wielu innych zawodów, co tworzy błędne koło.

Problem ten nie ogranicza się do opieki zdrowotnej – podobne mechanizmy obserwujemy w budownictwie, transporcie i edukacji. W każdej z tych branż doświadczeni pracownicy odchodzą na emeryturę, a luka pokoleniowa jest coraz bardziej odczuwalna.

Prognozy na 2025 rok — co nas czeka?

Prognozy „Barometru zawodów” na 2025 rok jasno wskazują, że problemy kadrowe będą się nasilać. To badanie, dzielące profesje na deficytowe, zrównoważone i nadwyżkowe, wyraźnie pokazuje, jak demografia przekłada się na realne wyzwania rekrutacyjne.

Wystarczy spojrzeć na prognozy dla województwa mazowieckiego. Analizy wskazują tam na dotkliwe braki w profesjach kluczowych dla rozwoju regionu. Problem jest szczególnie odczuwalny w szkolnictwie branżowym, gdzie brakuje nauczycieli przedmiotów zawodowych i instruktorów praktycznej nauki zawodu. Tworzy to błędne koło: bez kadry, która mogłaby kształcić nowych fachowców, luki na rynku pracy będą się tylko pogłębiać.

Kompetencje przyszłości — co będzie ważne?

Na współczesnym rynku pracy samo formalne wykształcenie to za mało. Kluczowe stają się elastyczność, gotowość do ciągłej nauki i zdolność adaptacji do nowych technologii oraz zmieniających się oczekiwań.

Prognozy na rok 2030 jasno wskazują, że najważniejsze staną się kompetencje cyfrowe i analityczne. Nie chodzi tu jednak wyłącznie o programowanie. Równie ważne staną się krytyczne myślenie, kreatywność i umiejętność rozwiązywania złożonych problemów. Z kolei biegłość w analizie danych i nowych mediach przestanie być atutem, a stanie się standardem.

Technologia to jednak nie wszystko. Równie kluczowy, a może nawet ważniejszy, pozostanie czynnik ludzki. Kompetencji miękkich, takich jak skuteczna komunikacja i współpraca w zespole, nie da się łatwo zautomatyzować. To właśnie one będą decydować o innowacyjności firm i sukcesie projektów, a inwestowanie w nie to klucz do rozwoju kariery.

Zawody z nadwyżką — co to oznacza?

Zawód z nadwyżką to profesja, w której liczba kandydatów gotowych do podjęcia pracy znacznie przewyższa liczbę dostępnych wakatów. Taka nierównowaga prowadzi do zaostrzonej konkurencji, a poszukujący zatrudnienia mają trudności ze znalezieniem stanowiska odpowiadającego ich kwalifikacjom. Często wiąże się to również z presją na obniżenie wynagrodzeń.

Prognozy na 2025 rok przynoszą jednak zaskakujące wieści. Według najnowszego raportu „Barometr Zawodów”, w Polsce praktycznie nie będzie profesji ze znaczącą nadwyżką pracowników. Oznacza to, że dominującym problemem na krajowym rynku pracy stał się niedobór kadr, a nie ich nadmiar. W efekcie niemal w każdej branży pracodawcy aktywnie poszukują specjalistów, co stawia kandydatów w znacznie korzystniejszej pozycji negocjacyjnej.