Jakie badania medycyna pracy – przewodnik po badaniach

Rodzaje badań w medycynie pracy — co musisz wiedzieć

Każdy pracownik zatrudniony na umowę o pracę musi przejść obowiązkowe badania lekarskie, które oceniają jego zdolność do wykonywania obowiązków i chronią zdrowie w miejscu pracy.

Rodzaje badań w medycynie pracy — co musisz wiedzieć

Badania okresowe — jak często są wykonywane?

Badania okresowe, w przeciwieństwie do jednorazowych badań wstępnych, służą regularnemu monitorowaniu zdrowia pracownika. Ich celem jest wczesne wykrycie negatywnego wpływu warunków pracy na organizm oraz potwierdzenie, że może on bezpiecznie wykonywać swoje obowiązki.

Lekarz medycyny pracy ustala częstotliwość badań okresowych indywidualnie, a ich termin przypada zazwyczaj co rok do pięciu lat. Decyzja zależy od czynników, które w danym miejscu pracy wpływają na zdrowie pracownika.

Wyznaczając termin, lekarz bierze pod uwagę specyfikę stanowiska, stopień narażenia na czynniki szkodliwe (np. hałas, pyły, praca przy komputerze), a także wiek i ogólny stan zdrowia pracownika.

Badania kontrolne — kiedy są potrzebne?

Badania kontrolne są konieczne, gdy pracownik jest niezdolny do pracy z powodu choroby nieprzerwanie przez ponad 30 dni. Przed jego powrotem do obowiązków pracodawca musi wystawić skierowanie na taką wizytę.

Badanie kontrolne ma na celu ocenę, czy przebyta choroba nie pozostawiła skutków, które uniemożliwiałyby bezpieczny powrót na dotychczasowe stanowisko.

Zakres badań jest ustalany indywidualnie w zależności od rodzaju przebytej choroby i specyfiki pracy. Dopiero pozytywne orzeczenie lekarskie pozwala na dopuszczenie pracownika do obowiązków.

Skierowanie na badania — kto je wystawia?

To na pracodawcy spoczywa obowiązek wystawienia skierowania na wszystkie rodzaje badań – wstępne, okresowe i kontrolne. Dokument ten jest kluczowy, ponieważ rozpoczyna cały proces oceny zdolności do pracy.

Skierowanie musi zawierać szczegółowe informacje, które umożliwiają lekarzowi rzetelną ocenę. Najważniejsze informacje, które musi zawierać, to:

• rodzaj badania,

• zajmowane stanowisko,

• dokładny opis warunków pracy, w tym wyszczególnienie czynników szkodliwych lub uciążliwych (np. hałas, praca przy monitorze, wysiłek fizyczny).

Z otrzymanym skierowaniem pracownik udaje się do placówki medycyny pracy wskazanej przez pracodawcę. Bez tego dokumentu lekarz nie może przeprowadzić badania ani wydać orzeczenia, które jest warunkiem podjęcia lub kontynuowania pracy.

Dokumentacja medyczna — co powinieneś wiedzieć?

Indywidualna dokumentacja medyczna pracownika obejmuje wyniki wszystkich badań (wstępnych, okresowych, kontrolnych), opinie specjalistów oraz orzeczenie lekarskie.

Założenie i prowadzenie dokumentacji to obowiązek pracodawcy, który musi jednocześnie zapewnić pełną poufność danych. Otrzymuje on wyłącznie orzeczenie o zdolności do pracy, podczas gdy szczegółowe wyniki badań są objęte tajemnicą lekarską.

To na podstawie tej dokumentacji lekarz może monitorować wpływ warunków pracy na zdrowie pracownika i podejmować decyzje o ewentualnych ograniczeniach lub dalszej diagnostyce.

Obowiązki pracodawcy w zakresie badań medycyny pracy

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy, wynikającym z Kodeksu pracy, jest kierowanie pracowników na wszystkie rodzaje badań medycyny pracy: wstępne, okresowe i kontrolne.

Pracodawca w całości pokrywa koszty badań, wliczając w to konsultacje specjalistyczne. Badania te powinny odbywać się w godzinach pracy, a pracownik zachowuje za ten czas prawo do pełnego wynagrodzenia.

Do zadań pracodawcy należy również przechowywanie orzeczeń lekarskich w aktach osobowych pracownika.

Co zrobić, gdy lekarz medycyny pracy nie wyrazi zgody na pracę?

Jeśli lekarz medycyny pracy stwierdzi przeciwwskazania zdrowotne do pracy na danym stanowisku, wydaje orzeczenie o niezdolności do jej wykonywania, aby chronić zdrowie pracownika przed szkodliwymi czynnikami.

Zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą w ciągu 7 dni odwołać się od orzeczenia. Wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem placówki, która je wydała, a sprawa trafia do jednostki wyższego szczebla (najczęściej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy). Decyzja podjęta w trybie odwoławczym jest ostateczna.

Jeśli ostateczne orzeczenie podtrzyma brak zdolności do pracy, pracodawca nie może dopuścić pracownika do obowiązków na danym stanowisku. Może wówczas zaproponować mu inne stanowisko, nienarażające jego zdrowia. Jeśli nie ma takiej możliwości, orzeczenie może stać się podstawą do rozwiązania umowy o pracę.